Gương Sáng Phú Yên: Cùng vào cuộc quản lý, giúp đỡ người tâm thần

Lãnh đạo tỉnh tặng quà hỗ trợ cho người tâm thần - Ảnh: KIM CHI

Công tác chăm sóc người bệnh tâm thần ngày càng trở thành một thách thức và gánh nặng đối với gia đình, cộng đồng và toàn xã hội. Sau khi thực hiện điều trị ở các cơ sở y tế, nhiều bệnh nhân được trở về với gia đình rất cần sự hỗ trợ của người thân và cộng đồng để giúp họ hòa nhập.

Vất vưởng người tâm thần, rối nhiễu tâm trí

Phú Yên hiện có khoảng 2.500 người mắc bệnh tâm thần nặng; trong đó 1.433 người bị tâm thần phân liệt, 657 người bị rối loạn tâm thần và 397 người chưa xác định được dạng tật cụ thể. Vì tỉnh chưa có trung tâm nuôi dưỡng người tâm thần chuyên biệt, nên gặp rất nhiều khó khăn trong công tác quản lý đối tượng này.

Ông Nguyễn Văn Tụy, chuyên viên Phòng Bảo trợ xã hội (Sở LĐ-TB-XH Phú Yên), cho biết: Hiện nay, người tâm thần phần đông do gia đình tự quản lý và chăm sóc; nhiều trường hợp quá khó khăn không có điều kiện đành để người bệnh lang thang hết sức thương tâm, làm cho bệnh tình của họ ngày càng trầm trọng. Em Nguyễn Thị Nhị, 16 tuổi (xã Hòa Thắng, huyện Phú Hòa), có hoàn cảnh thật đáng thương khi mẹ bỏ đi từ lúc em còn nhỏ, hiện em vừa học vừa đi làm mướn nuôi ba mắc bệnh tâm thần và ông bà nội bị tai biến. Em nói: “Nhà nghèo nên em không thể ở nhà để chăm sóc ba được, đành để ba đi loanh quanh trong xóm. Ngoài giờ đi học, em đi nhặt lông tổ yến để nuôi gia đình, chiều tối xong việc em tìm đưa ba về nhà để tắm rửa, nấu cơm cho ba ăn…”.

Trước hoàn cảnh khó khăn của em, mới đây, các nhà hảo tâm trong và ngoài tỉnh đã chung tay hỗ trợ gần 200 triệu đồng để em có điều kiện trang trải cuộc sống, chăm sóc người cha tâm thần và đặc biệt là giúp em có cơ hội đến trường.

Hàng ngày, ở TP Tuy Hòa, không khó bắt gặp người tâm thần, rối nhiễu tâm trí đi lang thang trên các đường phố, đặc biệt vào mùa nắng nóng hiện nay, người tâm thần xuất hiện ngày một nhiều hơn. Chị Lê Thị Lý bán vé số, nói: Tôi có đứa con gái cũng bị rối nhiễu tâm trí, hàng ngày, khi tôi ra khỏi nhà đi bán vé số thì con tôi cũng đi bộ từ nhà (xã Hòa An, huyện Phú Hòa) lang thang xuống TP Tuy Hòa xin ăn, rồi lượm lặt những thứ linh tinh mang về nhà. Biết con gái có bệnh, nhưng nhà chỉ có 2 mẹ con, cuộc sống lại khó khăn, tôi đành để con vậy”.

Bà Đỗ Thị Hạnh ở xã Bình Ngọc (TP Tuy Hòa), những ngày gần đây cũng phải ngược xuôi khắp các bệnh viện trong và ngoài tỉnh để chăm sóc người con gái đang phát bệnh rối nhiễu tâm trí, suốt ngày la ó. Bà chia sẻ: “Mấy năm trước, con phát bệnh, đi lang thang ngoài đường, chúng tôi đưa đến các bệnh viện để trị liệu, mới đây bệnh cũ lại tái phát…”.

Xây dựng phân khu nuôi dưỡng người tâm thần

Hiện nay nhận thức của người dân về bệnh tâm thần còn rất hạn chế nên việc để người tâm thần sống cùng người thân trong gia đình tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Nhưng tỉnh lại chưa có bệnh viện hay trung tâm chuyên biệt để nuôi dưỡng người tâm thần và phục hồi chức năng cho người rối nhiễu tâm trí, vì vậy phần đông người tâm thần đang sống chung với gia đình và cộng đồng xã hội.

Trước thực trạng khó khăn trên, cuối năm 2018, được sự đầu tư của Bộ LĐ-TB-XH, Sở LĐ-TB-XH Phú Yên, Trung tâm Nuôi dưỡng người có công và Bảo trợ xã hội tỉnh đã được Bộ LĐ-TB-XH hỗ trợ để mở rộng xây dựng khu nuôi dưỡng người tâm thần.

Bà Nguyễn Thị Thúy Nga, Giám đốc Trung tâm Nuôi dưỡng người có công và Bảo trợ xã hội tỉnh, nói: “Hiện tại trung tâm đang hình thành phân khu nuôi dưỡng và phục hồi chức năng cho người tâm thần, quy mô từ 80-100 đối tượng. Phân khu chăm sóc nuôi dưỡng người tâm thần sẽ được đưa vào hoạt động trong năm 2019, góp phần giải quyết những khó khăn vướng mắc trong quản lý chăm sóc và điều trị phục hồi chức năng cho người tâm thần trên địa bàn tỉnh”.

Ông Võ Văn Binh, Phó Giám đốc Sở LĐ-TB-XH Phú Yên cho biết: Thực hiện đề án “Trợ giúp xã hội và phục hồi chức năng cho người tâm thần, người rối nhiễu tâm trí dựa vào cộng đồng”, ngành LĐ-TB-XH Phú Yên sẽ tập trung huy động sự tham gia của xã hội, nhất là gia đình, cộng đồng trợ giúp về vật chất, tinh thần, phục hồi chức năng cho người tâm thần để ổn định cuộc sống, hòa nhập cộng đồng; nâng cao nhận thức về trách nhiệm, kiến thức và kỹ năng của gia đình, cộng đồng và toàn xã hội về chăm sóc và phục hồi chức năng.

Cùng với đó, tỉnh hỗ trợ các gia đình có người tâm thần, người rối nhiễu tâm trí biết cách sử dụng các dịch vụ xã hội nhằm giúp các đối tượng trong quá trình điều trị; hỗ trợ mua sắm vật dụng sinh hoạt cá nhân cần thiết cho đối tượng; chi phí khám, chữa bệnh thông thường trong thời gian đối tượng lưu trú tại cơ sở; hỗ trợ cho người trực tiếp tư vấn trị liệu tâm lý và hỗ trợ điều trị phục hồi chức năng cho người tâm thần, rối nhiễu tâm trí.

KIM CHI