Du Lịch Phú Yên: Những cái Gạc-Măng-Rê cũ kỹ, xiêu vẹo gợi nhớ về một thời khốn khó, ai còn nhớ?

Cái Gạc-Măng-Rê từng là vật dụng không thể thiếu của mỗi gia đình cách đây hàng chục năm. Tuy nhiên theo thời gian, =Gạc-Măng-Rê dần bị quên lãng và thay thế bằng những chiếc tủ bếp hiện đại.

Thế hệ 10X đang được tận hưởng một cuộc sống hiện đại với những đồ nội thất sang trọng, tiện nghi, thế nên cũng hiếm bạn trẻ nào biết về một vật dụng không thể thiếu trong mỗi gia đình xuất hiện vào khoảng đầu thế kỷ 20: Cái Gạc-Măng-Rê! Ông cha ta còn gọi với cái tên Chạn Gỗ.

Vào thời gian đó, nếu gia đình bạn thuộc hạng bình dân, chắc chắn trong nhà sẽ sử dụng những cái Gạc-Măng-Rê để chén đũa đơn sơ giản dị như thế này. Có lẽ, đây cũng chính là vật dụng gắn liền với nhiều kỷ niệm ấu thơ của các thế hệ 8X, 9X và những thế hệ trước đó nữa.

Những cái Gạc-Măng-Rê thường cao tầm 2m, làm bằng gỗ và những tấm phên, hoặc khung mắt muỗi. Chạn sẽ có 2 hoặc 3 tầng, tùy theo người đóng thiết kế, những tầng dưới để hở, đựng chén đĩa, gia vị mắm muối… Còn ngăn trên cùng – chính là ‘kho tàng’ mà đứa trẻ nào cũng thích – chuyên dùng để cất thức ăn, tránh khỏi gián, chuột.

Một số gia đình ngày xưa sử dụng Gạc-Măng-Rê gỗ, nhưng một số nhà chỉ dùng những đoạn tre, tấm phên để đóng thành hình cái Gạc-Măng-Rê. Đơn giản, dễ làm nhưng vẫn đảm bảo công dụng cất trữ đồ.

Gạc-Măng-Rê trông khá thô sơ, đơn giản nhưng đối với nhiều thế hệ, trong đó có 8X, 9X, nó là cả một bầu trời tuổi thơ. Nói một cách ‘sang chảnh’ thì Gạc-Măng-Rê chẳng khác gì chiếc tủ lạnh bây giờ, ấy là khi nếu đang đói bụng, chạy ngay lại Gạc-Măng-Rê này sẽ tìm ra được đồ ăn để khỏa lấp cái bụng đói.


Những cái Gạc-Măng-Rê có thể thô sơ, xiêu vẹo nhưng là vật dụng không thể thiếu trong các gia đình xưa

Lũ trẻ ngày đó thích chiếc chạn này lắm, vì mỗi khi đi học về đói bụng, chúng lại lùng sục hết các ngóc ngách để có thể tìm ra thứ gì ăn được, khi là chén cơm bỏ sót với đĩa muối vừng, khi là vài miếng cá khô chưa ăn hết. Thế là, một tay lấy ghế, một tay với chén đũa ngồi ngay xuống ăn ngấu nghiến ngon lành.

‘Tội lỗi’ liên quan đến cái Gạc-Măng-Rê này nhiều nhất phải kể đến tội ăn vụng, sau đó là chuyện làm vỡ chén đĩa. Cái cảm giác lén lút, thò đầu vào ngăn tủ tìm đồ ăn, đôi khi không cẩn thận làm vỡ cái chén, cái đĩa là lại lo canh cánh, phải tìm ngay chỗ nào kín đáo để phi tang. Nếu để bố mẹ phát hiện ra thì có khi lại ăn đòn.


Theo thời gian, cùng với sự thay thế bếp củi, bếp than, bếp lò sang bếp ga, bếp điện thì những cái Gạc-Măng-Rê cũng dần bị lãng quên và thay thế bằng tủ bếp hiện đại.

Trong ký ức của thế hệ 8X, 9X, Gạc-Măng-Rê giờ đây cũng chỉ là vật dụng xưa cũ gắn với một thời tuổi thơ nhiều thiếu thốn dần trôi vào quên lãng. Bạn Hoài Thanh khi nhìn những hình ảnh này bình luận: ‘Nhà các bạn còn giữ cái Gạc-Măng-Rê này không, tuy giờ không dùng nhưng ông bà mình vẫn giữ lại để ở nhà bếp cũ. Thỉnh thoảng đi xuống bếp nhìn thấy cái Gạc-Măng-Rê mà bồi hồi ghê’.

Tài khoản Yến Hải nhớ về kỷ niệm cũ cũng bày tỏ: ‘Ngày xưa ông bà hay để cơm phần mình trong Gạc-Măng-Rê này. Cứ đi học về là mình chạy một mạch xuống bếp để lục đồ ăn. Giờ ông bà cũng già yếu, Gạc-Măng-Rê cũng chẳng còn’.

Gạc-Măng-Rê chính là hình ảnh minh chứng cho những ký ức tuổi thơ nghèo nàn, đói kém nhưng trên hết, nó chứa đầy sự yêu thương. Gạc-Măng-Rê như người bạn đồng hành suốt nhiều tháng năm của biết bao thế hệ, cất giữ một phần tuổi thơ trong trẻo, hạnh phúc biết bao.