Ẩm Thực Phú Yên: Những loại trái cây, khoai củ đi cùng với “tuổi thơ dữ dội” của bạn

Những ai đã từng nếm qua những loại trái cây dân giã dưới đây thì chắc hẳn đã trải qua một “tuổi thơ dữ dội” không bao giờ quên.

Tuổi thơ hẳn là khoảng thời gian vui vẻ nhất mà ai cũng trải qua và đến tận những lúc trưởng thành cũng sẽ không bao giờ quên. Và chúng tôi tin chắc rằng khi nhắc đến những loại trái cây dân giã dưới đây thì ngay lập tức bạn muốn xin một vé về lại tuổi thơ ngay, để đùa nghịch, để thưởng thức những loại trái cây dù vị nó có chát chát, có chua chua đến mức nào.

Trái mít non là loại quả quen thuộc với nhiều trẻ em Phú Yên. Khi phát hiện ra vườn nhà hay vườn bác hàng xóm mới nhu nhú vài quả bé như ngón tay cái là đứa nào đứa đấy nháy mắt nháy mũi rủ nhau hái trộm. Mít non còn chát lè, ăn vẫn còn dính nhựa mà chẳng ai chê, chấm cùng muối ớt chén trọn đến miếng cuối cùng.

Ăn mít có đứa thích mít mật, đứa thích mít dai nhưng riêng hột mít thì loại nào cũng măm được. Hột mít rửa sạch luộc lên hoặc vùi vào bếp nướng thơm nức. Hồi đó cứ đứa nào hay phát ra “mùi thơm” y như rằng bị đổ thừa là ăn quá nhiều hạt mít.

Quả Ô mai (hay quả lekima) cũng là thứ quả nhiều trẻ con dân quê hay ăn mỗi khi đói. Đứa nào không thích ăn lúc quả chín vì nhoe nhoét thì hái luôn lúc mới còn xanh, gọt ra chấm muối ớt ăn ngọt ngọt giòn giòn.


Cây dâu chi chít sâu róm mà chẳng đứa nào ngại, cứ giơ tay ra vặt xoành xoạch. Hầu như chẳng cây nào được một chùm chín đen sì vì chỉ hơi đen một nửa đã bị chén sạch.


Quả dâu da to tròn, căng mọng, từng múi từng múi ăn ngọt lịm. Nhưng ai ăn nhiều có thể bị nôn nao vì say đấy.


Quả sim tím gắn liền với tuổi thơ của nhiều thế hệ học trò. Sim có vị ngọt rất đặc trưng, cắn vào hạt hơi chát chát nhưng đứa nào cũng “phê tít”

Cây trứng cá thường hay trồng trước cửa nhà để lấy bóng mát. Buổi trưa lựa lúc ba mẹ ngủ say, mấy anh chị em hùa nhau ra kéo kéo vặt vặt. Nhà không có thì tìm mọi cách móc ngoặc sang nhà hàng xóm, dí dủm ăn với nhau vui hết biết.

Hồi nhỏ có ai chưa từng nếm thử quả bàng không? Loại quả quen thuộc này gắn liền với quãng thời gian “mòn đít” trên ghế nhà trường của chúng mình. Nhiều đứa không thích ăn phần thịt, chỉ thích đập vỏ, ăn phần nhân bên trong.


Hiện giờ có đến hàng chục giống ổi khác nhau, to ngọt, giòn ngon, thế nhưng nhiều lúc teen vẫn nhớ quay quắt những cây ổi đào, ổi nghệ thơm thơm ở quê.

Cứ đến mùa mận là cây nào cây nấy trĩu nặng quả, ai nhìn thấy cũng chỉ muốn trèo lên hái cả đám xuống. Mận nhiều sâu róm kinh khủng nên nhiều đứa hái xong, về nhà gãi ngứa cả tuần vì bị lông sâu rơi vào người.


Dủ dẻ là loại quả khá xa lạ với trẻ em miền Bắc, nhưng lại rất thân thuộc với trẻ con vùng quê miền Trung, Nam.


Quả trâm nhỏ chừng hạt đỗ, ăn chát chát, ngọt ngọt dễ bỏ tọt vào miệng, “ăn tươi” ngon lành.


Những chiếc quần tối màu chi chít vẩy nhót trắng là hình ảnh quen thuộc một thời của tuổi thơ. Nhót xanh, nhót chín chỉ cần giơ ra là khối đứa “chảy nước bọt”.

Dâu da xoan mọc khá cao nên để hái được, lũ trẻ con phải nối 2-3 cái sào lại với nhau, hợp sức tác chiến. Dâu da xanh chấm muối ớt ngon tuyệt, còn quả chín vàng chỉ cần cho tọt vào mồm, nhâm nhi hết quả này đến quả khác.

Quả mâm xôi rất bắt mắt, thơm ngọt này chỉ mọc ở trên đồi núi cao, thế nên trẻ em thành phố chắc chắn sẽ “mắt tròn mắt dẹt” khi nhìn thấy loại quả này. Mỗi cây chỉ ra có vài nhánh, không hái nhanh tự nó sẽ rụng xuống hết.

Mỗi lần thấy cây sai trái là lũ trẻ lại hú hét nhau hái hết cả cây, ngồi ăn chấm muối. Chua đến nỗi đứa nào đứa nấy chảy nước mắt nhưng vẫn cứ ăn. Phần dư thì chia cho mỗi đứa một đem về nhà mà cất, không thì rim đường để dành ăn từ từ.


Trái Chim Chim


Trái lựu rừng


Trái duối


Trái khế


Trái keo


Trái địp


Trái chùm rụm


Hoa và trái phượng


Trái xoài


Trái đào lộn hột


Trái xay


Trái me


Trái cốc


Trái nho rừng


Vú sữa


Củ sắn nước


Khoai hạ


Khoai Lang


Khoai mì


Trái đỏ, mọc nhiều ở các vùng núi thuộc huyện Sơn Hòa – Phú Yên. Ảnh: Trung Minh Cao